By K.Lalreia, Aizawl
2010 October ni 20a chhuak Vanglai Ni ami “Bible thlavàng hauh a ngai e” tih kha ka han chhiar a, a ziaktu tinzâwn nia ka hmuh chu “BSI rin ngam hi a finthlâk a ni” a tih avangin, BSI-in a tih ang ang hi pawm mai ila, ahrana lo tih ve a ngailo tih hi a ni. BSI zâra Bible kan nei ve hi a lâwmawmzia inhrilh nawn a tûllo ang. A ziaktu kha Pro Pastor niin an sawi a, a zahawm hle nain, “BSI rin ngam fin thlâk” a tih telin a thuziak chungchangah khan inrawlh ve ka duh si a, a nihna a tarlanglo bawk a, Pu Lalbiakhlira ti mai ila, lo bih ngun se ka duh khawp mai! Aizawl Post 2011 Jany. 22a chhuakah RE Ralte intiin (hmeichhia nge mipa?)
1. “Mizo Bible (BSI) Hnualsuatna” tih thupui hmangin, “BSI-in Bible min pek hi kan duhtâwk loh chuan kan pherh lehzual zel dâwn a ni thei ang... BSI hi ring zo ila... lo duhthawh vak ngaiin a lang lo... Greek leh Hebrai a tûl dân ang zela zira râwn reng chunga lehlin a ni. Hei aia tha zâwk a awm chuang lo” a rawn ti bawk
a. An thuziak han chhiarin hriatna zàu hmèl tak an nih tehlul nen, hetiang thu pawimawh ziaka mahni Mizo hming ziak dân dik pangngaia dah duhloho hian enge an tum aw! “Hei aia thazâwk awm chuanglo” an tih hi siam thata, a dik zâwka dah tûl ngawih ngawiha hretu thangthar an tam tawh tehlul nen hian!
2. Dikber leh nibera an lo ngaih thin Dân Thupek “Ti rawh, ti suh” tih kha khawngaihna thiltih zâra Thlarau Thianghlim hnathawh chuan mihring thinlung chhûngrilah Dân thupek zawm duhna a dah tih hi BSI hnathawh zârah kan lo hre ve ta a, a lâwmawm a. Mahse Niin lei a hel an tih kha Leiin Ni a hel a lo ni a, Mt Everest ft 29,029 an tih pawh ft 29,017 a ni zâwk an tih pek kha. A zirtirte zing amiin a mantîr dâwn tih a sawi khan, “Lalpa, keimah em ni?’ an ti theuh a” tiha kan lo hriat bèl tawh kha, “Lalpa, kei chu ka ni lãwng chu maw?” (Mt 26: 22,25; Mk 14:19) tihin Mizo Study Biblein, BSI lehlin kha BSI lehlin vek hmangín a rawn thaichhia a, a dik zâwk ta mah lehnghal a. “Bible zirtirna dik thupboin a diklo zâwk mite hriattir chu taksa mai niloin thlarau lam khawih thil a ni ang tih a rinhlelhawm loh” an tih kha BSI-in hun rei tak a tihdân a lo nih tawh lawi si kha mawle!
Hetiang chi hre duh chu ziak tlar dul khawp ka lo kawhhmuh thei ang che u. Hebrai atanga Sâp tawnga an dah dikloh te, Aramaic atanga Greeka dah fuhloh te, Greek atanga Sâp tawnga dah dikloh te, Sâp tawng atanga Mizo tawnga dah fuhloh te nen phei chuan a za tel tehmeuh ka lo kawhhmuh thei ang che u. Diklo
hi Pathian thu a ni theilo a, ka mâwl ang anga kum sâwm chhûng lai tûl dang dah thaka chhùn-zàna Bible ka chhui hnu hi chuan BSI rin mai hi finthlâkah kei chuan ka ngai ngawt ngam ve talo a ni tih ka han sawi tel kher pek a nih hi.
3. “Uain hlui in rui tawh chuan a thar an duhlo a, a hlui hi a tha zâwk an ti tlat thin” reng a. “Bible zahawmna humhim kawngah Mizo Kristiante kan harh chhuak zel a, a lâwmawm takzet a ni” tih kha ka man thiamlo. BSI tih a nih avanga lehlin dik tâwklo pawh tan bur hi harh chhuak kan inti em ni? A ziaktute khan Bible thlavàng an hauh niloin BSI hminga Mizo tawnga lehlin thlavàng an hauh a ni em? An sawi chhan a lo nih tâkin, (a lehlin dik leh dikloh chu thudang) Parallel Bible hian Bible a eplo a, NKJV lehlin a ni mai. “Lehlin fuh tâwklo a lo awm a nih chuan Sâp tawng Bible rintlâk tak atang pawhin hriat theih chu a ni meuh mai a, a diklo tak tak tihna erawh a ni vek chuang lo” han tih talh te kha, a eng hi nge rintlâk a, a eng hi nge rintlâkloh in tih chu? Fuh tâwklo hi chu Pathian thu a ni ngailo ang. “Ni chu ni, nilo chu nilo” a ni mai.
4. “A hman hmanin lehlin kan tum ta emaw tih tûr a ni” tih teh vak kha ka lo îp deuh a. Hebrai leh Greek tawng thiam anga insawi nazah zawng “Chaw ei ka la châk meuhlo e, ka ra a sò ùl mai” tihna pawh hre bîkloho hi tawng lehlin thuah chuan chuti takin ring llm suh u. Pastor pension tawh, thawh bîk leh buaipui nei
lemlo, tlawngãwl leh la chak tha tak site pawh hian lehlin an tum lemlo a nih hi.
Ni e, a hman hmanina tih chi a nilo, tih theih pawh a nilo, an peih bawk heklo ang. “Mahni sakhaw bu zir chiangber leh hreber kan ni ang” tih te kha a zialo e. Hria emaw intiin kan sakhaw bu hi kan hrelo hlawm hle a, kan kâwmngeih heklo a, kan lei tûn tûn naa fûr hunah phei chuan kan dah hmuar lo chauh a nih hlawm si hi! A mipui nâwlpui chu sawi loh kan Pastorte pawh hian châng za tal vawn bel-sa han sàwi mai theih an nei hlawm na maw chu? Pastor senior tak pakhat pawh “Elijaha kha enginnge vânah lachho?” tiin ka zâwt a, “Mei tawlailîrin?” a tih pek kha, meitawlailirin vânah a chhohpui tih Bible-ah a awm silo, (Lalte II Bung 2).
Islam zuitute hi chuan an Koran hi an vawng chhuak fur mai a. Mite hian tûnlai hunah chuan thil an chhût keuh keuh a, ril tak tak thlengin an kher chip nasa tawh a, tawng bâkah thuziak pawh hi fimkhur a ngai tawh a nih hi.

5. Tûnhnaia Parallel Bible lochhuak ngaimawh vanga rawn ziak niah ka puh deuh ngawt a, dik tak maw? Kan Bible hman laiin a tih fuhloh tihdik a neih nual avang hian kei chu ka lo lâwm phawt a, chuti chung chuan a chhuah hnuah a letlingtu hian lo endik ve tûra kei akâr min ngen leh hnuhnawh avangin ka chhiar tawh nain
ka han chhiar nawn leh ngat a, lehlin fuh tâwklo nia ka hriat ngaihmawhawm zual nia ka ngaih point za thuak ka pe tawh a, chûng chu kan Bible hman laiah pawh a dikloa dah a ni tho mai. Mahse Greek atanga Englisha an dah fuhloh te, Aramaic atanga Greeka an dah fuhloh Mathaia ziak bîk Englisha diklo ve ta zel te, Parallel
Bible lehlin nâna an hman New KJVin dik anga a dah ve mai site erawh chu ka tàrlansak ta lemlo, NKJV letling mai a ni miau bawk si a. Dr PC Biaksiaman Parallel Bible-a a rawn tihfuh hi tha tak tak a awm nual a, tlem azâwng lo târlang ta ila:-
6. Mk 2:28: (a) “Mihring Fapa hi Chawlhni lal a ni” tih SB-in “Mihring Fapa hi sabat chungah lam pawh Lal a ni” tiha a rawn uar hlak hi, “Mihring Fapa hi Shabbat Lalpa pawh a ni bawk asin” tihin a dah dik a, “lam pawh” tih hi chuan kawh dang a nei thei a, “Shabbat Lalpa a ni bawk” tiin Shabbat nen an inzawmzia a sawi a ni.
(b) Mk 7:19: Study Bible-in, “Chutiang chuan ei tûr tinreng a sawi thiang ta vek a” tia thalo taka kan Lalpa a puh chu (New English version etc.tihdan a ni), “dailennaah a chhuah leh thin avangin, eitûr tinreng a tithianghlim thin” tihin a dah dik a. Mahse “eitûr” niloin “a thil ei tawh a pum ami kha” a pumpui khâwlin a tithianghlim a ti a ni tih hrethiam ngei ila.
(c) Lk 19:30; Jh 12:14,15: “Sabengtung no” tih kha “Sabengtung tuai” tihin a rawn dah bawk a, Sâp tawngah pawh “colt” an hmang hlawm reng a.
(d) Lk 23:42: “I ram i thlen hunah mi hrereng ang che” tih kha, “I lalrama i lokal hunah min hrereng ang che” tihin a rawn tidik bawk.
(e) Jh 10:7: “Kawngkhar” tiha kan neih thin kha Study Biblein “kawngka” tihin a rawn dahdik ta angin “Keimah hi berâm kawngka chu ka ni” a rawn ti bawk.
(f) Jh 15:2: Study Biblein “Ka zawmpui peng rahlo apiang a paih thin a, a rah apiang a thianfai thin” a tih chu, “a rah zâr apiang chu a thianfai” a rawn ti kher a, a thazâwk a. Mahse “paih” tih hi Greekah chuan, a rahlo zâr kha chawr tawh miahlo tûra a ar-khela kuaibal tih kâwk kher tawngkam a ni. “A rahna zâr thianfai” tih lai hi Sâpin “prune” an ti a. Thianfai ni mailoin “hlâwi, chepchhum, sâtchhum” tihna a ni. A rahna zâr an “hlâwi, sahchhum” atang chuan rah chhuah chi zîk tamtak a rawn chawr ang a, chutiang chu beiseia “sâtchhum, hlãwi, hliám tuartîr, khawih-ná” thin a nih thu sawina a ni a, thianfai tih mai hian a tum tak a phawkzolo a ni:
(thununna chuan rahtha a chhuah a beiseiawm thin avanga khawih a ni).
(g) Jh 16:33: “Khawvelah hian hrehawmin in awm thin” tih kha, “Hrehawmna in tâwk thin ang” tihin a rawn dah a, a dik deuh ta. Mahse “hrehawm” tih hi a inanglo thei hle mai a, “harsatna, buaina” tih ni sela a la tha
lehzual àwm e.
(h) Rom 2:14: “For when Gentiles, who donot have the law, by nature do the things in the law; these, although not having the law, are a law to themselves” tih hi, “Dân thu tum chu an pianphung rem zâwng a nih avangin an ti a” Study Biblein a tih hi a diklo nasa a, Gentailte chu chhandam pawh ngailo hiala mawiah a chhuah a nih hi! “Dânin a phût ang tho, anmahni rilru puakchhuak anga an tih chuan, dân neilo mah sela, anmahni tân chuan dân a ni chawp ve mai” tihin a rawn dah a, a thazâwk nain, “An pianpui atangin dân thilte chu an lo zâwn ve mai a, dân neilo mah ni se, an awmphung chu dânah an neih a ni” tih hi kei chuan ka la thlang zâwk cheu mai.
(i) Rom 8:1: “Tûnah zawng Krista Isuaa awmte tân chuan, thiamloh chantîrna reng a awm tawh lo” tih kha, “Tûn atang chuan, Krista Isuaa awm reng mite, tisa duhzâwng niloin, Thlarau duhzâwnga awmte tân chuan thiamloh channatûr reng reng a awm talo” a ti a, a tha ta viau a, thenkhatin an telhloh nen a rawn let kim ta a ni.
(j) Rom 8:28: Chhiar zâwnga thlûk sual hlawh fo thin, “an thatna tûrin engkimin a thawhsak thin tih kan hria” tih kha, “an thatna tûrin engkim hi an thawkho vek tih kan hria” a rawn ti a, thlûk sual pawh a hlauhawm talo.
(k) Pet II 1:20: “Lehkha thua hrilhlâwkna thute hi mahni ngaihdân maia hrilhfiah tûr a nilo tih hre hmasa phawt ula” tih chu, “Hei hi hria ula, Pathian Lehkhabua hrilhlâwkna thu reng reng hi mimal ngaihdân puanchhuah thil mai mai a nilo” a rawn ti a, a thuin a tum a rawn hrût tha ta deuh a, a lâwmawm khawpin ka hria.
(l) Juda châng 8: “Zel an hmu chawp a, an taksa an tibawlhhlawh a” tih kha, “Suangtuahna khawlo nei mite chuan anmahni tisa ngei pawh an tibawlhhlawh a” tihin a rawn dah ta bawk a, a hahdamthlâk ta huai a ni lãwm ni?
(m) Thup 3:15: “Vawt lo, lum hek lo” tih aiah, “I vawh emaw i sat emaw” tihin a rawn dah dik ta bawk a, “hot” hi “lum” tihna a nilo ti rawh? Mahse a hlui ngaina tlat hi an tam a, mihring hi kan inngaitlâwm îr-er hlawm si a!
(n) Thup 22:14: “An puante sufaite chu an nihlawh e” tih kha “A thupekte zâwmtute chu an nihlawh e” a ti a. “Blesseth are those who do his commandments” tih aiah RE Ralte sawimawi viau NIV te, New English etc te chuan “wash their robes” an lo ti ve mai reng a: engpawh ni se Pathian duhdân kan hnaih zelah i ngai phawt mai ang.
7. Parallel Bible hian diklo tamtak a rawn thianfai a tih theih tûrah kei chuan ka lo ngai, chu chu a tha viau lãwm ni? Nge BSI kutchhuak a nihloh hrim hrim chuan tu tih pawh ni se kan thinhrik zel mai dâwn? Adik adik chuan BSI kutchhuak kan tihah hian hmân atang tawhin (kum 1959) lehlin diklo, Pathian pawi sawi khawp hi kei akâr pawh hian ka hmu teuh mai. Mahse, chàwm-päng-kâr ami thu hi bärhah an khawn duh chi a nih siloha, Pathian Thu hi a nih anga a dik kan duh bawk si chuan lehlin that ve mai chu tihtûr awmchhun a va ni mai àwm ve?
Thuthlung Thar chauh leltlinga kum kua tawp hun hmangtu Fundamental Baptistin an lehlin, vaimîm pi-ha-beuh ang maia inkhàt-hleih zung mai pawh kha phuai viauin Pu JFa tihdân takin “Tin Bible” tih mai àwm mah ni se, Lk 2:49a, “Ka pa hnate thawk tûr ka ni tih in hrelo em ni?” tih kha, kan hman lai ai hi chuan a dik
zâwk a, Greek tawng atanga en pawhin Biak In-a awm veng veng thu a nilo. Lehlin fuhlo thlavàng hauh hlur hi a tha em ni?
8. “Hebrai leh Greek tawng zir ve hawt siloa, Bible kan letling ve ngawt a nih chuan kan inenfiah hle a ngai tihna a ni” tih khan thil a duhtui tih a tilang a, a lâwmawm a ni. Mahse han ti leh talh ila, kei, Aramaic leh Latin chu sawi loh, Hebrai leh Greek tawng te zir lemlo, sâp tawng thiam dan pawh phuai tak hian, ka phâk tâwkin kan Bible hi ka bih kual ve thin a. Kan mi hmasate kha fakawm ka ti a, mahse kan mi tûnlaiho, Hebrai leh Greek tawnga lehkhabu ziak thei hiala thenkhatin an ngaihten Bible min lehlinsak (revised) dân en ngun hian Hebrai te, Greek te an ráwn vaklo tih hi ka chal tih tluka chiangin ka hmu lawi a. Entir nân chauh Jh 20:1-a “khua a la thim laiin” tih hi Greek-ah chuan “skotia eti ouse” a ni a, chu chu “darkness yet tobe” “khua a thim hma” tihna ngei zawng a ni. Sâp tawng Bible tam berin “yet dark” /“still dark” tih te an hmang miau a, “khua a la thim laiin” tihin kan lo nei ve hi a dik mawlh silo. Mk 16:2a “Ni pawh a chhuak tawh a” tiha kan neih hi “anateilantos tou helio” a ni a, “Ni a tla tawh” emaw “Ni tlâk hnuah chuan” tihna ngei a ni bawk si: hetiang chi hi a tam mai a, diklo thlavàng hauh vak hi kei chu ka ngam zâwng a ni velo.
9. Sâp tawng ngau ngau lehlin thuah pawh, “For it was not the season for figs” tih chu “Theipui rah hun a nilo reng a” tihin an dah a ni (Mk 11:13). Mahse “Theipui seng hun a la ni silo” an tihna a ni si. Cycamore theipui hian hnah a neih hluah chuan a rah hun a ni tihna a ni a, Kan Lalpa pawh khan a rah hmuh beiseiin a pan
reng a nih kha. A rah hun nilo se, kan Lalpa kha Pathian mâwl tak a ni hial ang chu, rah hun niloa a rah hmuh beisei tlat mai kha! Rah hunloh laia a rah hmuhloh vanga han hauhlum te deuh deuh kha, Pathian thin tërtëk tak, zui ngam pawh a ni dâwn em ni le! Mahse “For it was not the season for cotton” tih hi “La pàr hun a nilo, emaw La rah hun a nilo” an tihna a nilo a, “La seng hun/en hun/deh hun a la nilo” an tihna a ni. E, taka, Sâp tawng zirna Class siam ve tehchai tûr ka nilo tak e.
Mahse ka sawi hi chu a dik ngei a, in duh leh Greek tawng thiam takzette ruai ula, Palestine-ah te Greek ramah te zu kal ula zâwt teh u; heta ka sawi hi an hnial ka ringlo. Khawvel huapa mithiam, Greek leh Hebrai leh Aramaic leh Latin thiamte lehkhabu siam an lexicon lehkhabute hi tawng thuah chuan rintlâkah ka ngai a ni: mahse BSI hminga Bible chhuah apiang hi kei chuan thil ka han chhui chian tâkah hi chuan rinawmah ka ngai vek mai ngamlo thung ta a ni. Kan hotu leh Pastorte hian an khawhawi an tihzau deuh a hun ve tawh em?
Bible Society ngaihnep lam niloin, Bible Society hminga tih a nih avanga lehlin dik chiang niallote pawh tan
hlur ai chuan Pathian Thudik hmuchhuak leh humhalh zâwnga chak taka hma kan lâk hi a dik zâwk ang. Sawi tûr tûl a tam, mahse kan sawi seng mawlh silo.
10. “Mimal, Pâwl leh sawrkâr hmalâkna leh dinhmun sawhngheh nâna Bible thu duh lai lai thurchhuaka, a sawi tum leh kawh ni hauh lo zâwnga lo hman chiam chin hi bansan thuai a tûl takmeuh meuh hle bawk” te an ti a, an duhthawh bawk a, a dik thui thei khawp ang, kan Pastorte pawh hi fuih tel ve law law ula a tha lãwm ni ka tih phah rum rum a! Isaia 60:12 ami “I rawng bâwl duhlo hnam leh lalram chu an boral dâwn si a” tih pawh hi, Pathian rawng bâwl tha duhlo nia an ngaih dem nân tak, Pulpit atangin mite chhuktümna hmanrua atân an hmang fo mai. Pathianin a rawng bâwl duhlo hnam leh lalram chungchâng thu helaiah hian Isaia a sawitîrlo a, ama hnam thlan Israel a duatzia leh an thlavàng a hauhna a ni.
A lehlamah Pathian sawina ni si mihring lamah min belsak fo thung lawi a. Sam 74:20a “Thuthlung kha ngai pawimawh ang che” tihte hi mihring infuih nân, Pathian thuthlung ngai pawimawh tûra infuih nân an lachhuak chàmchî a. Sam ziaktu hian chutiang zâwng kâwkin a ziaklo a, Pathian hnenah Ama thuthlung (mihringte tâna A thutiam) hrereng tûra a ngenna a ni. Thuhriltu bung 12 chu “dynamic equivalent translation” an tih angin a awmzia nia an ngaihin an letling vak mai. A kâ keu la, cheng hnih i hmu ang” tih Aramaic-a Mathaian a ziak atangin Greek-ah, Greek atangin English leh a dang dangah, a ngialnganin an let zel lawi a; a tum tak, a awmzia a khuhbo hmiah si! Aramaic tawnga “a kâ keu” an tih hi “hralh la, sumah chantîr la” an tih vena a ni miau. Habakuka pawh “Theipui pâr vul” an ziaktîr pek a. An theipui khu a hnah a chawr ruala a tang panga a rah rawn sen ve nghal chi a ni a, a pâr ngailo asin mawle! Sâp tawngah pawh “bloom” tiloin “blosom” an hmang reng a ni. E khai, Pastorte meuh han zirtîr ve ngiala Pathian thu sàwikhum ve ngawt tûr ka nilo tih kei “layman” satliah hi ka inhrechhuak leh lawi si tak e.
11. Mahse, a tâwp nân takzet pakhat leh chiah mai aw, min lo hrethiam hrâm teh u. Mizoram Office tin maiah Bible châng mawi fahrana lang, lehlin diklo ni si Amosa 5:24, “Rorelna dik chu lui angin luang sela, felna chu luipui kang ngailo angin luang rawh se” tih an târ chuai mai a. Han en mai chuan a mawi khawp mai. Kan Bibleah hian thu mawi tak tak, uar uchuak avanga a awmzia pel rawka lehlin, Pathian thudik ang maia kan hriat than tawh si hi a lo tam mai a! Rorelna dik hi lui anga luantîr tûrin zâwlnei Amosa hi Pathianin a tawngtîrlo a, lui ang niloin “tui” anga luantîr tûrin a ti a ni. Tui hian a zâwl dik chiah, “water seeks its own level” tih anga a luahkhat hmasa zel ang hian rorelna dik chu a kal tûr a ni tihna a ni. Mistiriho pawhin a záwl dik en nân pipe-ah (lui niloin) tui thunin an endik thin hi. Lui lian deuh phei chu a luang hlãwm ko zuãi zuãi thei, chutiang chu a sàwi hi a nilo. Lui hi tui a ni ngei a, mahse tui apiang hi lui a nilo. Rorelna chu a dik tûr a ni tih sawi nân lui niloin “tui” kher hi a hmang a ni tih i chiang ang u, a pawimawh ru riau a ni.
12. “Felna chu luipui kang ngailo angin” tih pawh hi uar uchuak thil bawk a ni a, hetiang hián Pathianin zâwlnei Amosa a tawngtîrlo. Felna niloin “dikna” (righteousness) a ti. I account kha a landânah chuan a fel thlap thei, Auditorten a diklohna an hmuchhuaklo pawh a ni mahna, mahse fel thlipthlepah khan diklo a
inzep teuh thei si! Chutiang felna chu Pathianin a zawnglo, chatuan thleng pawha Pathianin a hnâwlloh tûr chu dikna a ni. “Luipui kang ngailo angin” tih hi Bible text-ah a tello. Sâp tawngah “Mighty Stream” tih tein an dah a, a kawh chu “tuizangkhauh” a ni. Luite a nih chuan chak taka luang, luipui “river” a nih pawhin a
luang chak lai, tuifinriat/tuipui (ocean/sea pawh) lo ni se, kawng neia (a pawnlângah pawh tui thûk chhûngrialah pawh) chak taka a hlâwma luang bîk lai (ocean current) sawina “stream” a ni. Dan rualloha chak taka luang ang mai hian dikna chu lal leh thuneitu ni rawh se tihna a ni.
13. Thiamber, hreber ang hrimin kan iak leh ta hrep mai si a, kan nau duhtak R.Vanhnuaithanga Bethlehem te angin kan tawngkam ngaimawh fe fe an awm leh ang chu! Ni e, mihring lam en chuan zahthlâk rum rum thei, Pathian lamah erawh chuan zah sawi theih siloh a nih hi. Pathian thu-nung inziakna Bible hi a hlu takzet a ni tih tuman kan hailo a, Dân thua tawngkam pakhat te pawh boral thianglo, chatuana awm tûr a tih hi diklo nîl-niãl hi chu a huàmtèl a rinawmlo a ni. Pathian thu awmzia nilo baksaka lehlin te hi Pathian thu tihbawrhbànna leh
tihhminghliauna chiang tak a ni zâwk a, a lehlin dik tâwklo ni na na na, a thlavàng lo hauh chiam hi Pathian pawi sawina a ni mah zâwk thei mai lãwng maw? A nau thiltih tha Pathian pawhin a läwma a pawm, mahse thîkthua lo latu fa-û zâwk. Kaina te kha kan lo ang hial mai palh thei angem le kan ti a nih hi! Kan tawngkam hi a lo na ta deuh a nih pawhin Bible lehlin dik tâwklo humhalha lungàwipui hrãm tûr zâwng hi chuan kan infuih velo a, Pathian thudik hmuchhuaka, humhalh tûra inhrilh hriat duhna avanga hetiang hi rawn ziak ka ni
tih min lo hriatsak theih chuan ka lâwm hle ang. Ka lâwm lâwk phawt mai e.
*****